{"id":84,"date":"2010-01-24T23:19:00","date_gmt":"2010-01-24T23:19:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/?p=84"},"modified":"2010-01-24T23:19:00","modified_gmt":"2010-01-24T23:19:00","slug":"epsilon-aurigae-almaaz-itzaltzen-den-izarra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/2010\/01\/24\/epsilon-aurigae-almaaz-itzaltzen-den-izarra\/","title":{"rendered":"Epsilon Aurigae, Almaaz: Itzaltzen den izarra"},"content":{"rendered":"<p>Zeru izartsura begiratzen dugunean, hor goian aldaketarik ez dagoela dirudi. Ez ba. Aldaketak badira hor goian, naiz eta nabaritzeko denbora epe luzeak behar. Baina badira geuk nabaritzeko moduko aldaketak, arreta jarri zeta nora begiratu jakinda.<\/p>\n<p>Aldaketa nabarmenei buruz hitz egin dugu eta hitz-egingo dugu aurrerantzean: planeten mugimenduak. Beste aldaketa batzuk, berriz, konplikatuagoak dira jarraitzeko. Hori da izarren distiraren aldaketaren kasua. Ezagun eta errazenetarikoa <A id=link_0 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Perseus href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Perseus\">Perseus<\/A> konstelazioan dagoen <A id=link_0 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Algol href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Algol\">Algol<\/A> izarrarena da. Arabiarrek ipini zioten izena eta zerbait arraroa nabaritu zuenaren adierazlea da, <EM>deabruaren burua<\/EM> esan nahi du hitzak heren hizkintzan. Helduko da Algolen txanda. <A id=link_1 title=http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Epsilon_Aurigae href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Epsilon_Aurigae\">Epsilon Aurigae<\/A>n txanda da oraingoan, Almaaz. <\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p>Konstelazio bateni zarrak distiraren arabera izendatzen dira. Alfa distiratsuena, Beta bigarrena, \u2026 Epsilon Aurigae, beraz, <A id=link_2 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Auriga_(constelaci%C3%B3n) href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Auriga_(constelaci%C3%B3n)\">Auriga<\/A> (Gurdi gidaria) konstelazioaren bosgarren izar distiratsuena izango zen. Baina bere distira aldakorra da. Arrazoi ezberdinak daude izar baten distira aldatzeko. Ez dago garbi zergati kaldatzen den Epsilon Aurigae-n distira. 27 urtetik behin etab i urtez, izarra apur bat itzaltzen da, 3. magnitudetik 4. pasatuz. Hau da, nahiko distiratsua den izar honek distira apur bat galtzen du eta fenomenoa bi urtez luzatzen da.<\/p>\n<p>Epsilon Aurigae Algolmotakoen artean sailkatuta dago. Horrek esan nahi du objekturen bat jartzen dela izarra et agure artean, Algol-en bezala. Hori uste da behintzat. Objektua oso handiak izan behar du, bi urte behar ba iditu igarotzen. Eta ez da oso uniformea izan behar, tartean distira igoera batzuk ere badirelako. Hori dela eta adituek uste dute bestei zarren bat dabilela Almaazen inguruan eta hau Almaazen materia xurgatzen ari dela. Materia honek disko erraldoi bat osatuko zuen bigarreni zarraren inguruan, distira aldaketaren zergati.<br \/>\n<IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p>2009ko abuztuan hasi zen eklipsea. Munduko teleskopio onenak har abegira daude, ea oraingoan arrazoia behingoz argitzerik dagoen.<\/p>\n<p>Izarraren aldakortasuna konprobatzea nahi? Ez da erraza, baina saia gaitezen. Auriga konstelazioa aurkitzea da lehenengo gauza. Errazena Orioneko gerrikoa aurkitzea da, hegoaldera gauen bagiratuz nahiko erraza urkitzen dena. Jarraian dauden hiru izar nahiko distiratsu dira. Eta handik, mapari begira, saltok asaltoka, Auriga aurkitzen da, nahiko goian zeruan.<br \/>\n<IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><br \/>\n <DIV style=\"TEXT-ALIGN: center\">Imagen tomada de <A id=link_2 title=http:\/\/www.messier.com.ar\/verarticulo\/M37_-_NGC_2099.html href=\"http:\/\/www.messier.com.ar\/verarticulo\/M37_-_NGC_2099.html\">Espacio Profundo<\/A><br \/>\n<\/DIV><\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgdcha src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\">Almaaz irudiko triangelu isoszelearen goiko erpina da. Normalean bere distira triangeluaren oinaren eskerreko izarrenaren parekoa da -? Aurigae-. Baina minimoan \u2013orain- oinaren eskuineko izarrenaren antzekoa da -? Aurigae-. <\/p>\n<p>Hemen duzue Auriga orain dela urte batzuk ateratako argazkian. Udazkena zen eta Auriga horizontetik ateratzen ari zen, gauaren hasieran. Gonbidatu berezi bat argazkian, Holmes kometa. <\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><br \/>\n<IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p>Hemen Auriga, handituta.<\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p>Beste hau urtarrilaren 22an ateratakoa da. Argi kutsadura asko, hodei batzuk tartean eta argazkia ateratzeko aukera bakarra, hau ateratzeaz bat guztiz kubritu zen zerua eta. <\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgcen src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><\/p>\n<p>Igartzen al duzue desberdintasuna? Egia esanda, begi-bistaz argazkietan baino nabariagoa zen orain ? distiratsuago adela eta Epsilon aurigaen distira ? izarrenaren antzekoa dela. Epe luzea dugu ikusteko, eklipsea beste 18 hilabetez luzatuko delako. Konprobatu dezagun. <\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zeru izartsura begiratzen dugunean, hor goian aldaketarik ez dagoela dirudi. Ez ba. Aldaketak badira hor goian, naiz eta nabaritzeko denbora epe luzeak behar. Baina badira geuk nabaritzeko moduko aldaketak, arreta jarri zeta nora begiratu jakinda. Aldaketa nabarmenei buruz hitz egin dugu eta hitz-egingo dugu aurrerantzean: planeten mugimenduak. Beste aldaketa batzuk, berriz, konplikatuagoak dira jarraitzeko. Hori [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}