{"id":177,"date":"2010-06-22T10:10:00","date_gmt":"2010-06-22T10:10:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/?p=177"},"modified":"2010-06-22T10:10:00","modified_gmt":"2010-06-22T10:10:00","slug":"incertidumbre-ziurgabetasuna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/2010\/06\/22\/incertidumbre-ziurgabetasuna\/","title":{"rendered":"Incertidumbre (Ziurgabetasuna)"},"content":{"rendered":"<p><IMG id=img_0 class=imgdcha src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\">Orain dela gutxi gaztelaniaz argitaratu diren fisikako bi liburu gomendatzera gatoz gaurkoan. Tira, egia esanda, bat ez irakurtzea gomendatuko dugu.<\/p>\n<p><A id=link_1 title=http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/David_Lindley_(physicist) href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/David_Lindley_(physicist)\">David Lindley<\/A>ren <A id=link_0 title=http:\/\/www.casadellibro.com\/libro-incertidumbre-einstein-heisenberg-bohr-y-la-lucha-por-la-esenc-ia-de-la-ciencia\/1652361\/2900001359630 href=\"http:\/\/www.casadellibro.com\/libro-incertidumbre-einstein-heisenberg-bohr-y-la-lucha-por-la-esenc-ia-de-la-ciencia\/1652361\/2900001359630\">Incertidumbre<\/A> eta <A id=link_3 title=http:\/\/margaretcheney.com\/ href=\"http:\/\/margaretcheney.com\/\">Margaret Cheney<\/A>ren <A id=link_2 title=http:\/\/www.casadellibro.com\/libro-nikola-tesla-el-genio-al-que-le-robaron-la-luz\/1652872\/2900001360156 href=\"http:\/\/www.casadellibro.com\/libro-nikola-tesla-el-genio-al-que-le-robaron-la-luz\/1652872\/2900001360156\">Tesla, el genio al que le robaron la luz<\/A>.<\/p>\n<p>XX. mendearen lehenengo hamarkadek ez dute parekorik fisikan (ezta zientzian ere). Urte haietan munduaren ikusmena aldaratu zigun fisikak. <U><FONT color=#0000ff>Einstein<\/FONT><\/U>en <A id=link_4 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Teor%C3%ADa_de_la_relatividad href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Teor%C3%ADa_de_la_relatividad\">Erlatibitatearen Teoriaren<\/A> eta <A id=link_5 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Mec%C3%A1nica_cu%C3%A1ntica href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Mec%C3%A1nica_cu%C3%A1ntica\">Teoria Kuantikoaren<\/A> garaia da. Bigarren honetaz hitzegiten digu <EM><STRONG><EM>Incertidumbre<\/EM><\/STRONG><\/EM>k. Liburu bikaina non Mekanika Kuantikoaren sorrera azaltzen zaigun. Badira gaiaren inguruko beste liburu batzuk baina, honen meritua teoria berrira nola iritsi ginen pausoz pauso kontatzen zaigu. Inork nahi ez zuen teoria batera nola aurkitu zen kronologikoki azaltzen da. Fisika klasikoaren determinismoa mantentzea ezinbestekoa zen guztiontzat eta oso mingarria izan zen determinismo horri uko egitea. Eta hor azaltzen zaigu, beste guztien gainetik <A id=link_6 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Niels_Bohr href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Niels_Bohr\">Niels Bohr<\/A> handiaren irudia, bera izan bait zen teoria berriaren interpretazioan bidea zabaltzen joan zen fisikaria. Fisikari gehienek kalkuluetaz besterik ez ziren arduratzen, interpretazio filosofikoa alde batera utziz. Interesgarria da, nabaritzea <A id=link_7 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Wolfgang_Ernst_Pauli href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Wolfgang_Ernst_Pauli\">Wolfgang Pauli<\/A>k prozesu guztian izan zuen papera. Ez zaio, normalean, paper hori errekonozitu. Hori bai, liburuaren izenburuak eta azalak iragartzen duen bezala, <A id=link_1 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Werner_Heisenberg href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Werner_Heisenberg\">Heisenberg<br \/>\n<\/A>da liburuaren haria eta irudi printzipala. Ez da exajerazioa gauzak bere ikuspuntutik kontatzen direla esaten badugu.<\/p>\n<p>Liburuan zehar behin baino gehiagotan Bohr eta <A id=link_8 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Max_Born href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Max_Born\">Born<\/A>-en izenak nahasten direla iruditu zaigu eta itzulpenean akats nabariren bat badago. eta, zoritxarrez, liburuak indarra galtzen du amaiera aldera. Baina merezi du, benetan, hamarkada miragarri haietara bidaiatxoa egitea. <\/p>\n<p><IMG id=img_0 class=imgizqda src=\"\/nabigatzailea\/wp-content\/uploads\/sites\/51\"><EM><STRONG><EM>Tesla, el genio al que le robaron la luz <\/EM><\/STRONG><\/EM>da beste liburua. Gauza gutxi esateko, egian esanda. Gogoz hasi genuen liburua irakurtzen <A id=link_0 title=http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Nikola_Tesla href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Nikola_Tesla\">Nicola Tesla miresten<\/A> dugun pertsonaia delako. Baina, zoritxarrez, egileak ez du asmatu eta ez du jakin eskutan ibili duen dokumentazio guztiarekin liburu on bat egitea, Galdu egin da eta detaile gehiegi ematen ditu batere interesgarriak ez diren atal askotan. Astuna, benetan liburua. Pena bat da. Hor gelditzen da oraindik egiteke, Tesla handiaren biografia definitiboa. Ea nork egiten duen.<\/p>\n<p>Sarrera honek oraingoan <A id=link_0 title=http:\/\/www.pirulocosmico.com\/ href=\"http:\/\/www.pirulocosmico.com\/\">Pirulo C\u00f3smico<\/A>k antolatzen duen <A id=link_1 title=http:\/\/carnavaldelafisica.ning.com\/ href=\"http:\/\/carnavaldelafisica.ning.com\/\">Carnaval de la F\u00edsica<\/A>ren VIII edizioan parte hartzen du.<\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orain dela gutxi gaztelaniaz argitaratu diren fisikako bi liburu gomendatzera gatoz gaurkoan. Tira, egia esanda, bat ez irakurtzea gomendatuko dugu. David Lindleyren Incertidumbre eta Margaret Cheneyren Tesla, el genio al que le robaron la luz. XX. mendearen lehenengo hamarkadek ez dute parekorik fisikan (ezta zientzian ere). Urte haietan munduaren ikusmena aldaratu zigun fisikak. Einsteinen Erlatibitatearen [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14,19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.elcorreo.com\/nabigatzailea\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}