Alarma guztiak piztu ziren aurreko astean: C/2012 S1 (ISON) kometa famatuak eztanda izan zuen, outburst hizkuntza teknikoan. 48 ordutan bi magnitudetan igo zen distira eta leku ilunetatik begibistaz ikusteko aukera eman zuen. Zenbait adituek kometaren nukleoa apurtzen ari zela komentatu zuten. Objektu txikia da (1 eta 4 kilometro inguru) eta ez zen harritzekoa izango. Baina egunak aurrera joan ahala, garbi dago ez dela horrela izan. Eztanda txikia izan da eta zatiren bat apurtu da. Baina osorik jarraitzen du kometak perihelioaren bila. Datorren azaroaren 28an izango da.

Gertaera honek perihelioarekiko zeuzkagun aurreikuspenak aldatzen ditu. Mark Kidger adituaren esanetan, zati apurketa honek “expone hielo fresco de la subsuperficie que podría cambiar las apuestas sobre el comportamiento en el perihelio“.

Kometa berria da ISON,  Oorteko hodeitik atera berria. Eguzkira gerturatzen hasi zenean, kanpoko geruzetako izotzek distira handia sortu zuten. Baina agortu da izotz hori. Hori dela eta, distira igoera eten egin zen. Perihelioak kometak izango zuen distira  aurreikuspena asko jeitsi zen. -12tik -2ra edo jeitsi zen.

Aurreko astean gertatutakoa pespektiba berriak zabalzen ditu. Inork ez daki zer gertatuko den. Posible da kometa, azkenik, inork ikusten ez duenean apurtu eta desagertzea edota espektakulu izugarria ematea. Ez gara berriz zoratu behar ilargi beteak platerean ipiniz, baina adi ISON kometarekin. Bada ez bada.

Hemen aurreko astetik gertatutakoa irudi sekuentzian. Ikusgarriak argazki guztiak.

C/2012 S1 (ISON)

Ellisville, MO, USA, USA, 2013ko azaroaren 7an | Egilea: Gregg Ruppel

Jauerling, Austria, 2013ko azaroaren 8an | Egilea: Michael Jäger

Jauerling, Austria, 2013ko azaroaren 10ean | Egilea: Michael Jäger

Jauerling, Austria, 2013ko azaroaren 12an | Egilea: Michael Jäger

Ellisville, MO, USA, 2013ko azaroaren 13an | Egilea: Gregg Ruppel

C/2012 S1 (ISON) 2013ko azaroaren 15ean | Egilea: Damian Peach

Kahler Asten, Alemania, 2013ko azaroaren 16an | Egilea: Waldemar Skorupa

Ebenwaldhöhe, Austria, 2013ko azaroaren 17an | Egilea: Michael Jäger

Eztanda izan da C/2012 S1 (ISON) kometan eta hiru magnitudeko gorakada izan du bi egunetan. Oso nabaria da Juanjo González-en (Cielo profundo) irudietan. gaur goizekoa da azken irudia.

Carlos Labordenak, ere gaur goizean ikusi du kometa eta horrela kontatu du esperientzia: “el brillo de la coma podría estar entre la 6 a 6.5 mag. La cola era perfectamente visible casi en vertical sobre el horizonte. El aspecto recordaba mucho al PANSTARRS. Me temo que se nos esta deshaciendo ante nuestros ojos“

Gero jakin dugu kometa Sierra Nevadako zeru ilunetatik begibistaz ikusi dutela. 

Zer gertatuko da aurrerantzean? Bi aukera: kometa piztu egin da eta espektakulua ematen hasiko da. Edo eztandak esan nahi duela nukleoa apurtu egin dela eta kometaren azken uneak biziten ari garela. Egun gutxi barru jakingo dugu erantzuna.

Guzti hau dela eta, oso garrantzitsua da kometa datozen egunetan ikustea. Prismatiko batzuekin nahikoa izan behar du. Hemen mapa bat kometa non egongo den jakiteko. Hemendik hartu dugu:  Observando el cometa ISON desde cualquier latitud.

Virgon da, egunetik egunera Spicatik gertuago.  acercándose. The Sky Livetik hartu dugu irudia:

Amaitzeko gaur goizeko irudi bat. Ikusgarria buztana:

XingMing Observatory, Urumqi,  (China), 2013 ko azaoaren 14an | Egilea: Chap Him Wong 

C/2012 S1 (ISON)

Mayhill, New Mexico, USA,  2013ko azaroaren 7an | Egilea: Bill Martinec

Ellisville, MO, USA, USA, 2013ko azaroaren 7an | Egilea: Gregg Ruppel

Jauerling, Austria, 2013ko azaroaren 8an | Egilea: Michael Jäger

Jauerling, Austria, 2013ko azaroaren 10ean | Egilea: Michael Jäger

C/2013 R1 (Lovejoy)

New Mexico, USA, 2013ko azaroaren 7an | Egilea: Rolando Ligustri

Jauerling, Lower Austria, 2013ko azaroaren 8an | Egilea: Gerald Rhemann

Jauerling, Lower Austria, 2013ko azaroaren 10ean | Egilea: Michael Jäger

Baliteke aurreko artikuluak ( ISON kometak geroz eta itxura eskasagoa du) dezepzio bat izatea zuendako batzurentzat. Ramón Naves-ek dio bere ustez eta perihelio aurretik apurtzen ez bada, ISON kometa 2.magnituderaino besterik ez duela lortuko eta  6. magnitudean izango dela Eguzkitik hurruntzen hasten denean. Hau horrela bada, kometa arrunt bat gehiago izango da.

Kontutan eduki behareko iritzia da Ramónena, baina ezin ukatu ez dagoela erabateko adostasuna adituen artean. Badaki José J. Chambók ere zertaz hitzegiten duen. Eta bere aurreikuspena apur bat desberdina da. Sección de Cometas de la LIADAtik jasotako datuetan oinarrituta aurreikuspen hau egin du, 2013ko urriaren 10ean:

Benetan egokia da aurreikuspena aurkezteko era hau. Goialdean, kometak eguzkiarekiko duen distantzia angeluarra. Eta koloreek zeruaren argitasuna adierazten du. Zenbat eta argiago, ikusteko okerrago. Ilargi fasea ere, hor dago, adierazita

José-k uste du C/2012 S1 (ISON) kometak -6ko magnitudea lortuko duela perihelioan (azaroaren 28-29). Distiratsua, oso, baina hasierako aurreikuspenetik oso urruti (-12 ere entzun zen). Zoritxarrez Eguzkitik 1º-ra izango da kometa momentu horretan -estimaziorako, kontutan izan Eguzkia 0,5º-kin ikusten dugula- eta ikustezina izango da. maximo hau oso zorrotza izango da eta ikusten hasi orduko 4. magnitudera jeitsita egongo da. Kometa arrunta, kasu honetan ere.

baina José J. Chambók, Ramón Naves-ek bezala, sorpresarako tartea usten du. Badago posibilidadea kometak aurreikuspen hauek apurtzeko eta zerbait berezia erakusteko. Inolaz ere, hori bai, hasiera batean esan zutena.

Jarraituko dugun kometa da, edozein kasutan. Eta interneten bidez azken berriak jarraitzeko era onena José-ren  Cometografía orriaren bidez da. Atal berezia du hor ISON-ek: C/2012 S1 (ISON).

Amaitzeko, gauza bat azpimarratzea nahiko genuke. Kometaren irudi ederrak ikusten dira sarean. Baina adi horiekin, teleskopio izugarriekin hartu direlako. Artiulua abalten duen argazkiaren kasuan, 0,8 m -ko teleskopioarekin. Kometak duen tamainaz ohartzeko, hemen duzue beste argazki hau. Marteren ondoan. Izar distiratsu bat bezala ikusten da Marte begibistaz. Ba pentsa nolako txikia den kometa horren aldean. Oraingoz.

C/2012 S1 (ISON) eta Marte, 2013ko urriaren 8an | Egilea: Alan Dyer

Boulder, Colorado USA, 2013ko martxoaren 19an| Egilea: Patrick Cullis

Hov Lofoten, 2013ko martxoaren 20an| Egilea:Heinz Hofer

Tradate, Italy, 2013ko martxoaren 21ean| Egilea: Lorenzo Comolli

Rocca Calascio – Abruzzo, Italy, 2013ko martxoaren 22an| Egilea: Gianni Fardelli

 Le Conquet, Brittany, France, 2013ko martxoaren 22an| Egilea:Alexandre Croisier

Skeikampen, Norway, 2013ko martxoaren 28an| Egilea: Håkon Dahle

Mont Saint Michel de Braspart chapel, Brittany, France, 2013ko apirlaren 2an| Egilea:Alexandre Croisier

Beechr Wisconsin, USA, 2013ko apirlaren 2an| Egilea: Håkon Dahle 

Glenshane Pass, Co. Derry, N. Ireland, 2013ko apirlaren 4an| Egilea: Martin McKenna 

Galway, Ireland, 2013ko apirlaren 4an| Egilea: Trevor Durity

Whitehorse, Yukon, Canada, 2013ko apirlaren 5ean| Egilea: David E. Cartier

Antrim Coast, N. Ireland, 2013ko apirlaren 5ean| Egilea: Martin McKenna

Chexbres, Suiza,  2013ko martxoaren 15ean| Egilea: Olivier Staiger

West of Ottawa, Ontario, Canada, 2013ko martxoaren 16an| Egilea: Debra Ceravolo

Piwnice k. Toruńia, Polonia, 2013ko martxoaren 17an| Egilea: Piotr Wieczorek

Quebec City, Quebec, Canada, 2013ko martxoaren 17an| Egilea:Francois Trepanier

Very Large Array, New Mexico, USA, 2013ko martxoaren 17an| Egilea: Alan Dyer

Pointe Saint Mathieu, Bretaña, Francia, 18 de marzo de 2013 | Autor: Alexandre Croisier

Queens, New York, USA, 2013ko martxoaren 19an| Egilea: Michael OMelia

Innsbruck, Austria, 2013ko martxoaren 19an| Egilea: Christoph Malin

Kvaløya, Noruega, 2013ko martxoaren 20an| Egilea:Fredrik Broms

Bergen, Noruega, 2013ko martxoaren 21ean| Egilea: Ronny Tertnes

Estes Park, Colorado, USA, 2013ko martxoaren 21ean| Egilea: Darrell Spangler

Uurainen , Finlandia, 2013ko martxoaren 31an | Egilea: Erkki Rauhala

Uurainen , Finlandia, 2013ko apirilaren 1ean | Egilea: Erkki Rauhala

Uurainen , Finlandia, 2013ko apirilaren 2an | Egilea: Erkki Rauhala

Uurainen , Finlandia, 2013ko apirilaren 3an | Egilea: Erkki Rauhala

Uurainen , Finlandia, 2013ko apirilaren 3an | Egilea: Erkki Rauhala

]]> https://blogs.elcorreo.com/nabigatzailea/2013/04/08/m31-eta-c2011-l4-panstarrs-erkki-rauhalaren-sekuentzia-ikaragarria/feed/ 0 1107open https://blogs.elcorreo.com/nabigatzailea/2013/04/08/kometa-eta-aurorak-babak-tafreshiren-timelapsea/ https://blogs.elcorreo.com/nabigatzailea/2013/04/08/kometa-eta-aurorak-babak-tafreshiren-timelapsea/#respond Mon, 08 Apr 2013 14:01:10 +0000 Manu Arregi Biziola http://blogs.elcorreo.com/nabigatzailea/?p=1105

Tromsøn (Noruega) atera du Babak Tafreshik timelapse eder hau pasa den martxoaren 20an. Bitxia ikustea auroren espektakulua nola hasten den justu C/2011 L4 PanSTARRS kometa mendi ostean ezkutatzen denean

Comet and the Northern Lights from Babak Tafreshi on Vimeo.

Universe Todayn ikusia

C/2011 L4 PanSTARRS, martxoaren 23 tik 29ra | Iturria: Astrobob

Geroz eta distira gutxiago du kometak. Eman du onena. Eta eguraldiak ez du lagunduko. Bada ez bada, goiko mapan duzue nondik nora dabilen.

Hemen aurreko asteko argazki batzuk.

Gazteiz, 2013ko martxoaren 20an  | Kreditoa: Julio Corredera

Sorginetxe (Agurain), 2013ko martxoaren 20an | Keditoa: Mikel Martínez

Amaitzeko, aurreko ostiraleko argazkia. Ez bilatu hor kometa, ez dago eta. Heldu bezain laster ikusi genuen, zeru inguru horretan tarte bat zabaldu zelako. Benetan ederra ikusten zen prismatikoz. Tarte laburra. Ez genuen argazkirik ateratzeko aukerarik izan. Hor daude nese seme biak, teleskopioarekin, beraien lehenengo kometa ikusi ondoren. Ea laster kometa bat begibistaz ikusteko aukerarik duten. ISON famatua ondo portatzen bada…

Kortakogain (Oñati), 2013ko martxoaren 22an | Kreditoa: Manu Arregi