Barkameta eskatzea nai dizuet. Gaztelaniaz idatzi ditut sarrerak El Navegante blogerako.Eta denbora laburra izan dut beti euskaratzeko. Zenbait akatsekin joango ziren testuak. Sentitzen dut horrela izan bada.
Euskeraz idatzitako zientziarentzat ez dago tokirik sarean. Edo, neuk behintzat, ez dut aurkitzen jakin. Aipamen edo errekonozimendu bat bera ere ez dut izan. Inon eta inoiz

Ez da hau, kasualitatez, euskararen egunean argitaratzen. Sinbolikoa da, noski. Ahalegindu naiz zientziaren inguruko blog bat euskaraz aurrera eramaten. El Correo bezalako komunikabide batean gainera. Ez dut lortu. Pena bat.

75 urte beteko zituen Carl Saganek 2009ko azaroaren 9an. Lehehengo Carl Sagan day ozpatu zen orduan. Aurreko larunbatean izan zen. Berandu bada, gaur ozpatzen dugu guk Carl Sagan handiaren eguna. Aurten Cosmos-eko sarrerako musika entzunaz. Ze handiaVangelis.

Guztia ez da zientzia bizitza honetan. Hori dela eta, naiz eta blog honetako ohiko gaiekin zerikusirik ez izan, uste dut egokia dela bideo hau jartzea. Canal +eko  Informe Robinsonen  Markel Irizarren inguruko bideoa da. 25 minutu besterik ez. Eta pena merezi du.

Hemen Canal +-eko limka: Informe Robinson: Markel IRrizar,’Bizipoz’

Kalitate hobeagoan youtube. Telen lasai ikusi nahi izanez gero,  keepvid duzue.

Bartzelonako Univertsitateko Astronomía y Meteorologíako departamentukoek androiderako dohaineko aplikazio bat garatu du gure kokagunetik ikusiko diren eklipseak eta planeten igarotzeak aurresaten duena.

Oso erabilera errezekoa da. Gure kokagunea GPSn bidez edo eskuz sartu eta gertu gaude aplikazioa erabiltzeko.Hemen duzue manuala: Guía rápida.

Aplikazioa deskargatzeko: Calculadora de eclipses

Egilea: serviastro

Guepardoak munduko animalirik azkarrenak direla diote. National Geographic eta Cincinnatiko zoologikoak indarrak batu eta guepardoaren lasterketa inoiz baino hobeto grabatu dute. Phantom kamera erabili dute eta 1200 fotograma segunduko atera dituzte. Hiru eguneko grabaketa izan zen eta bost guepardo erabili zituzten. Ikusi bideoaren amaiera. Han azaltzen da nola grabatu zituzten irudi eder hauek.

Harrigarriena, gure ustez, zein geldirik daraman guepardoak burua, oso azkar joanda ere.

Cheetahs on the Edge–Director’s Cut from Gregory Wilson on Vimeo.

Making off-ren detaile gehiago bigarren bideo honetan. Mila esker, Manolo Castillo

Cheetah Project National Geographic Magazine from Gregory Wilson on Vimeo.

Aklarazio garrantzitsua: Testu hau ez du nahi, inolaz ere, Pamplonerioko gestoreen aurka joan. Gauza ez da esatea gehiegi kobratzen dutela edo gutxiegi kobratzen dutela. Ez da gure gaia. Zientziari buruz da bloga eta zientziari  buruz soilik. Soldaten gaia aipatzen badugu, Planetarioari eman behar dioten dirulaguntza zein ridikulua den azpimarratzeko da. Dagoeneko, Javier Lacunza, Empresa Navarra de Espacios Culturaleseko gerentea, (bere menpe dago Pamplonetarioa), planetarioaren etorkisunaren alde gehien egiten ari den pertsona da. Hitz onak besterik ez berarentzat. Hau da, gure taldean da. Ea bere gestiotan zortea duen . 

Nafarroako 2013ko aurrekontuetan dagoen zerbait da. Baina orain dela gutxirarte ez dugu horren berri izan. Diario de Navarra publikatu duenaren arabera, Iruñako planetarioak jaso behar duen dirulaguntza autengo 540.000 euroetatik  a 50.000 eurotara pasako da datorren urtean.

Krisi garaia da eta garbi dago ezin garela lehengo ritmo berean bizi. Baina 93 %ko murrizketa honek ez du itxura honik. Ez dago batere garbi horrela zientziaren dibulgazioan hainbeste egiten duen planetario honek aurrera jarraitzeko aukerarik izango duen. 20.000tik gora dira urtez urte bertara joaten direnak  eta bere planetarioko programak, erreferentzia dira eta ez estatu mailak soilik.

Ez despistatu titularrarekin.  Javier Armentiak bertan lana egiten jarraitzen badu ere ez du, dagoeneko, Iruñako Planetarioa zuzentzen. Empresa Navarra de Espacios Culturales (elkarte publiko) menpe dago orain planetarioa. Eta dirulaguntzak  Nafarroako gobernutik datoz. Nafarroko karguen soldatak publikoak dira.  Hemen dituzue.  Pamplonetarioak jasoko dituen 50.000 euros horiek baino gehiago ia kasu guztietan.

Haserre gaude, bereziki, Nafarruko parlamentuan eztabaidatu diren aurrekontuetan dagoela hau. Eta oposizioak ez du ezer esan honen aurka.

Ez dakigu zer gertatzen den Nafarroan baina Gipuzkoa eta Bizkaiako futbol talde pribatu batzuek (denok dakizue zeintzuk diren) hori baino dexente gehiago jasotzen dute erakunde publikoetatik. San Mames Barria egiteko, adibiez, 55 milioi euro eman dituzte erakunde publikoek. Zientzia ez da prioridade bat. Eta horrela goaz.

Iturria Transparent to neutrinos

Gaur dugu ziurrenez astronomia munduak eskaintzen duen espektakulurik handiena: Eguzki eklipsea. Hego Pazifikotik ikusiko dute gaurkoa.  Australian hasiko da eta Chileko kosta aurrean, itsasoan amaituko da. Bitxikeri bat du eklipse honek: azaroaren 14an hasi…eta 13an amaituko dela. Amaieran duzue bitxikeri horren zergatia.

Azaroaren 13ko 19:30 GTMtan hasiko da eklipsea, Euskal Herrian 20:30ak izango direnean. ,Dena den, totala 20:30 GTMtan izango da, hemen 21:30ak direnean.

Zela joango diren erretransmioak jakiterik ez dagoenez, hemen jartzen ditugu hortk zehar aurkitu ditugunak, nahi duzuena ikus dezazuen.

Bereziki interesgarria izango da Hot Air Balloon Cairnskoek egingo dutena. Dozena inguru globok hartuko dute parte erretransmisioan. Bitxia izango da eklipsea hor goitik ikustea. Giroa erakutsiko digutela suposatzen dugu eta ez eguzki diskoa, beste gehenek egingo duten bezala. Cairns Queenslanden (Australia) egongo dira, talde gehienak bezala. Ezin da, oraingoz, streamigna hemen zintzilikatu. Jarriko dugu, ahal denean. Jo, bestela, bertara: Hot Air Balloon Cairns.

Beste erretransmisio batzuk:

Expedición de la Universidad Complutense de Madrid

Video streaming by Ustream

Misión eclipse

Live video by Ustream

Cairns City Eclipse 2012 webcam

Video streaming by Ustream

Oak Beach, Cairnsetik gertu

Stream videos at Ustream

Lehen aipatu dugun bezala, bitxia da eklipsea 14an hasi eta 13an amaituko delako. Nola da posible? Ilargiak Lurrean proiektatuko duen itzalak data aldaketaren marra zeharkatuko duelako. Marra hori zeharkatzen duzunean ordu bera da…baina egun bateko aldea dago.

Pixar etxeko laburmetrai bikaina gaurkoan. Oscarretako azken edizioan animaziozko laburmetraien hautagaien zerrendan egon zen.

Mutiko bat lehen aldiz doa bere aita eta ationarekin lanera. Itsas barrenean sartu eta zai gelditzen dira. Horrela hasten da “La Luna”

7 minutu besterik ez. Ikusi lasai amaierararte, merezi du eta

Enrico Casarosak Pixar etxearentzat egin duen lehen laburmetraia da. Italiarra de Enrico. Hori dela eta “La Luna” izenburua, italianoz.

Gogor eraso du Sandy hurakanak EEBB, Costa Rica, …Paradoxikoki, ederra da hurakana espaziotik ikusita. GOES-EAST (GOES-13) satelitearen hau da, gure ustez, ederrena. Sekuentzia urriaren 28an bukatzen da, EEBBn kontra eraso aurretik.

Ona, baita, GOES-14aren hauUrriaren 26koa da.

Beste hau, urriaren 28koa

Sekuentzia osoa azkenik. Lehenengoa luzeagoa, ingurune hau, Sandy sortu aurretik ere, oso “animatuta” ibili dela erakusteko.

2009: Aulki bat espaziora, Toshibaren iragarki batean

2010: Project Horus, estatua txiki bat, Australiatik

2010: Jostailuzko robota

2011: Project Horus, Tux, Linuxen maskota

2011: Bobble Head panpina

2011: Garagardo lata bat

2011: Jostailuzko astronauta, mezuekin

2011: Stephen Colbert muñeko bat

2011: Proyecto Daedalus, Campofrío kapsula, espainiar proiektua

2011: Pasteltxo bat

2012: Transbordadore espazalai, LEGOrekin eginikoa

2012: LEGO muñekoa

Ziur horrelako gehiago daudela hortik zehar, baina tira. Amaitzeko txiflau baten abentura. Ez da espaziora joaten, baina hor doa, gora, globoen laguntzaz. Idea arriskutsua da, baina pozik doa bera. En fin.